Felsefede bilgi denilince suje ile obje arasında kurulan ilişkinin söz ile ifade edilmesi akla gelir. Tanıma baktığımızda iki önemli kavralmla karşı karşıya geliriz. Suje; daima bilinç sahibi olan insandır. Obje; suje’nin dışındaki herşeydir. Suje ( Özne, Ben, Bilen ), Obje ( Nesne, Bilinen ).
Bazen felsefede bilginin tanımı özne ile nesne arasında kurulan ilişkidir şeklinde de ifade edilebilir, bu tanım da doğrudur.
Bilgi Türleri: Gündelik hayatın bilgisi (düzensiz bilgi), bilimsel bilgi, felsefi bilgi, dinsel bilgi, sanat bilgisi, teknik bilgi olarak 6 kategoriye ayrılır.
- Gündelik Bilgi: Biz herhangi bir nesneyi algılar ve nu hem tanır hem de biliriz. Örneğin; masanın üzerinde duran su dolu brdağı algılıyorum ve biliyorum. İçtiğimde ise onun su olduğunu algılıyor ve biliyorum. Bu bilgiyi bana algılarım sağlıyor. Algıya dayalı bilgiler, tek tek nesneler ve olaylarla ilgili öznel bilgilerdir. Öznel bilgilerin genelliği yoktur, ama geçerliliklerinin olduğu söylenebilir. Masamın üzerindeki su bardağı ise kavanoz değildir. Gündelik bilginin bir doğruluğu vardır. Yalnız bu belirli bir zaman içinde algılanan iki olay arasındaki bir doğruluktur.
- Bilimsel Bilgi: Sınırlı bir konusu ve belli bir yöntemi olan; sistemli ve genel-geçer sonuçlara ulaşmak isteyen ve konusuna “bilmek için bilmek” amacıyla yönelen bir bilgidir. Bilimsel bilgi bilimsel yöntemle elde edilen ve yine bilimsel ölçütlerle doğru olduğu gösterilen bilgidir. Bilimler, konuları, yöntemleri ve amaçları bakımından üç gruba ayrılırlar. Formel bilimler; mantık, matematik. Doğa bilimleri; fizik, kimya, jeoloji, biyoloji. İnsan bilimleri; sosyoloji, psikoloji, tarih, antropoloji.
- Felsefi Bilgi: Felsefi bilgi, araştırma ve incelemeye dayanarak eleştirel bir düşünmenin sonucunda ortaya çıkar. Çünkü felsefi tabır sahibi birisi her şeyi olduğu gibi kabu etmez; felsefi bilgi olaylar karşısında merak duyan insanın olaylara olduğundan farklı yaklaşmasını sağlar. Merak olağan dışı olana karşıdır. Birey, dünyadaki varlıkları farklı gördüğü için onları bilmek ve anlamak ister.
- Dini Bilgi: Bütün dinler insanı, varlığı ve doğayı açıklamak isterler. İlkel dinler bunları sihir ve büyü gibi gizemli güçlerle; çok tanrılı dinler çeşitli tanrılar ve bu tanrılar arasındaki ilişkilerle; Yahudilik, Hristiyanlık ve İslamiyet gibi tek tanrılı dinler de kusal kitaplardaki emir, yasaklar ve dogmalarla açıklamaya çalışırlar. Dinlerde de bir bilgi olayı, bir suje-obje ilgisi vardır. Her din varlığı, dünyayı kendi anlayışına göre açıklar. Buradaki suje-obje ilişkisi inanca dayanr. Özet olarak; din, Tanrı’yı, Tanrı’yla ilişkisi içinde evreni, toplumu ve bu arada insanı açıklayan inanç sistemine denir.
- Sanat Bilgisi: Sanat etklinliğinde de bir bilgi olayı söz konusudur. Yalnız burada suuje herhangi bir bilgi ilgisinde bulduğumuz yaratıcı hayal gücüyle özneden farklıdır. Burada objeye (nesneye) yaklaşan ve onu kendine göre yorumlayan bir saantçı sujesi(bilinci) vardır. Örneğin; ressam bir insan portresini yaparken, onu çizgi ve renk gibi sanat öğeleriyle kendine özgü olarak yorumlar. Böyle öznel bir yorumu heykeltraş mermer ve bronzla, şair de kelimelerle yapar.
- Teknik Bilgi: Teknik terimi eski Yunan dilind ebeceri ve sanat anlamına gelen techne sözcüğünden türemiştir. İlkçağlardan beri insanın el çabası ve becerisiyle ortaya koyduğu, ekmek bıçağından, su kabından, resim, heykel, gibi sanat eserlerine kadar herşey teknik kapsamına girmiştir. Rönesans’tan sonra doğa bilimlerinin etkisiyle teknik sözcüğünden insanın doğaya egemen olma gücü anlaşılmaya başlanmıştır. Teknik, geçen yüzyılda kesintisiz üretim yapan büyük endüstriye dönüşür. Teknik bilgi nesnelerin şeklini dğeiştirerek, insana yararlı hale getirilmesini sağlar.
*Felsefe bilimi hakkındaki diğer yazıları felsefe kategorisi altında bulabilirsiniz.
YORUM YAZMAK İÇİN BURAYA TIKLAYIN.
Felsefede bilgi nedir bilgi türleri nelerdir isimli yazıda T.C. yasalarına ve telif haklarına aykırı içerik ya da bağlantı bulunuyorsa iletisim [at] imlahatasi.net adresine elektronik posta göndermeniz yeterlidir. Yasal Uyarıyı okumak için buraya tıklatın.
Toplam 299 kez okunmuş, bugün 1 kez okunmuş. En son 03.02.2012 tarihinde okunmuş.
Etiketler: bilgi çeşitleri nelerdir, bilgi nedir, bilgi türleri nelerdir, bilginin anlamı, bilginin tanımı, bilginin türleri, bilimsel bilgi, bilimsel bilgi nasıl olur, bilimsel bilgi nedir, bilimsel bilginin özellikleri, din ve felsefe özellikleri, dini bilgi nedir, dini bilginin özellikleri, dinsel bilgi, düzensiz bilgi, felsefe dersleri, felsefe konu anlatımlı dersler, felsefe ve din ilişkisi, felsefede bilgi ne anlama gelir, felsefede bilgi ne demek, felsefede özne nesne ilişkisi, felsefede teknik bilgi nedir, felsefi bilgi, felsefi bilgi nasıl oluşur, felsefi bilgi nedir, felsefi bilginin özellikleri, gündelik bilgi nasıl olur, gündelik bilgi nedir, gündelik bilginin anlamı nedir, gündelik hayatın bilgisi, obje ne demektir, obje nedir, sanat bilgisi, sanat bilgisi nedir, sanat bilgisi özellikleri, suje ne demek, suje nedir, teknik bilgi, teknik bilginin özellikleri



